Author Archives: admin

การให้มหาวิทยาลัยพัฒนาตามความเชี่ยวชาญของตน กล่าวง่าย ๆ คือ การให้มหาวิทยาลัยมีจุดเด่นของตัวเอง และพัฒนาทุกศาสตร์ที่เปิดสอนให้บูรณาการกับจุดเด่นนั้น ทั้งนี้เนื่องจากแนวคิดดังกล่าวจะช่วยให้มหาวิทยาลัยของไทยสามารถโดดเด่นได้ท่ามกลางการแข่งขันที่รุนแรงขึ้น ตัวอย่างจากต่างประเทศที่ผมเห็นว่า มหาวิทยาลัยเหล่านั้นประสบความสำเร็จในการสร้างจุดเด่นของตนเอง ซึ่งหลายแห่งเป็นมหาวิทยาลัยที่เพิ่งเปิดใหม่ แต่กลับมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักทั้งในกลุ่มผู้เรียนที่ต้องการแสวงหาทางเลือกใหม่ ๆ ในการศึกษา ดังที่นิตยสารนิวส์วีค ฉบับวันที่ 5 กันยายน 2005 ได้เสนอเรื่องนวัตกรรมของการขายจุดเด่นของมหาวิทยาลัยในรูปแบบต่าง ๆ ในประเทศสหรัฐอเมริกา จุดเด่นด้านการสร้างบรรยากาศที่น่าอยู่และน่าเรียน ใน Paul Smith’s College ผู้เรียนจะรู้สึกว่าที่นี่เหมือนอยู่ในสถานตากอากาศ เพราะวิทยาลัยแห่งนี้ตั้งอยู่บนเขา เนื้อที่กว้างขวาง มีนักศึกษาเพียง 850 คน หลักสูตรที่เปิดสอนเป็นเรื่องที่ให้ความสนุกผ่อนคลายเช่น วิชาเดินทางไกลด้วยสกี หรือด้วยรองเท้าลุยหิมะจุดเด่นด้านการสร้างหลักสูตรนานาชาติ ใน Middlebury College วิทยาลัยแห่งนี้มีคณาจารย์ที่สามารถพูดและสอนภาษาต่างประเทศได้ถึง 9 ภาษา เช่น … Continue reading →

การแข่งขันสอบเข้ามหาวิทยาลัยในปัจจุบันเปลี่ยนแปลงไปมากแล้ว ด้วยระบบและกลไกการรับมีความหลากหลายมากขึ้นเป็นลำดับการแข่งขันสอบเข้ามหาวิทยาลัยในปัจจุบันเปลี่ยนแปลงไปมากแล้ว ด้วยระบบและกลไกการรับมีความหลากหลายมากขึ้นเป็นลำดับ ทั้งนี้มหาวิทยาลัยและคณะวิชาต่างๆ มักเปิดโครงการรับตรงและรับแบบโควตามากขึ้น เช่นเดียวกันกับการเปิดรับในระบบภาคพิเศษ ซึ่งการเปิดรับในประเภทดังกล่าวเหล่านี้เป็นการเปิดโอกาสให้กับนักเรียนได้แข่งขันและมีสิทธิ์ในการเลือกเรียนในสาขาวิชาที่ตนเองสนใจ รวมถึงตามความสามารถ เมื่อเป็นเช่นนี้ การเรียนและการเตรียมตัวสอบนักเรียนที่สนใจและอยากเรียนในสาขาวิชาต่างๆ จึงควรรู้ความต้องการของตนเองบนพื้นฐานของความสามารถหรือความรู้อย่างแท้จริง มิใช่สักแต่ว่าตามเพื่อนหรือความต้องการของบรรดาพ่อแม่ผู้ปกครองหรือพี่ป้าน้าอา และหากทำเช่นนั้นก็คงเป็นเรื่องน่าเสียดายกับโอกาสในการเลือกสาขาวิชาและมหาวิทยาลัยที่เปิดกว้างหลากหลายในขณะนี้ ความสนใจของผู้เรียนและความสามารถจำเป็นต้องสอดคล้องหรือสัมพันธ์กันให้มาก และผู้เรียนไม่ควรคิดแบบผิวเผิน หากแต่ต้องพินิจพิเคราะห์ในรายละเอียดทุกแง่มุม อาจสอบถามจากผู้รู้ที่เคยผ่านประสบการณ์มาก่อนหรือบรรดารุ่นพี่ก็ได้ และประสบการณ์เหล่านั้นจะทำให้ตัดสินใจได้ว่าจะทำอย่างไรกับชีวิตการเรียนในอนาคตดี นอกจากนี้แล้วการไตร่ตรองการเลือกสาขาวิชาก็ควรทำแต่เนิ่นๆ กล่าวคือ มีการวางแผนอย่างเป็นขั้นเป็นตอนและหากเป็นไปได้ควรมีเวลาทดสอบความสามารถของตนเองในระยะเวลาที่สามารถปรับปรุงแก้ไขได้ หรืออย่างน้อยที่สุดไม่ควรคิดแบบสุกเอาเผากิน ทำนองทำอะไรก็ได้ขอให้สอบเข้ามหาวิทยาลัยของรัฐได้เป็นพอ เป็นต้น นอกจากนี้ การลงลึกในรายละเอียดของการเตรียมตัวสอบมีความสำคัญต่อความสำเร็จในผลการสอบ กล่าวคือ หากต้องการสอบเข้าคณะวิชาใดวิชาหนึ่ง อย่างน้อยที่สุดจำเป็นต้องดูด้วยว่า วิชาที่เป็นองค์ประกอบสำคัญของการสอบนั้นมีอะไรบ้าง เช่น การสอบเข้าคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สิ่งที่ต้องควรตระหนักให้มากคือ การสอบวิชาพื้นฐานหรือความถนัดเฉพาะทาง เช่นเดียวกับสาขาวิชาทางวิศวกรรมศาสตร์ หรือแพทยศาสตร์ เป็นต้น โดยสาขาวิชาเหล่านี้มักอาศัยความสนใจและความรู้พื้นฐาน ความเชี่ยวชาญ หรืออาจรวมถึงสามารถพิเศษเป็นองค์ประกอบ … Continue reading →

จะว่าไปแล้วการศึกษาไทยนั้นก็มีส่วนที่ประสบความสำเร็จอยู่พอสมควรนะความสำเร็จประการที่หนึ่ง  การจัดการศึกษาเพื่อความมั่นคงของชาติ ต้องยอมรับว่าการศึกษานั้นทำให้ประเทศชาติมั่นคงมาจนถึงทุกวันนี้ ก็เพราะระบบการศึกษาให้เรารู้จักรากเหง้า และความรู้สึกร่วมว่าเป็นคนไทย ด้วยกิจกรรมปลูกฝังง่าย ๆคือการเข้าแถวหน้าเสาธง การกล่าวคำปฏิญาณ ตลอดจนการสอนสอดแทรกการจัดการเรียนการสอนภาษาไทย แม้จะไม่เทคนิคอะไรก็จะยังมี concept นั้นติดสมองอยู่ ความสำเร็จประการที่สอง การจัดการศึกษาสอดคล้องกับการพัฒนาในระบบทุนนิยมดังเช่นปัจจุบัน ได้แก่ โรงเรียนผลิตแรงงาน โรงเรียนผลิตแรงงานคนเพื่อป้อนตลาดแรงงาน ทำให้ประเทศเรา มีแรงงานทั้งที่มีฝีมือ และไม่มีฝีมือ อยู่ตามโรงงานต่าง ๆอยู่ตามสถานประกอบการต่าง ๆ เพราะชีวิตประจำวันในโรงงานสถานประกอบการกับโรงเรียนนั้นเหมือนกัน คล้ายกัน สร้างความเจริญทางเศรษฐกิจให้กับประเทศไทยโดยแรงงานรากฐาน ที่เป็นคนดีไม่เรียกร้องอะไร ความสำเร็จประการที่สาม การจัดการศึกษานั้นได้สร้างชนชั้นนำที่มีความเก่งกาจไว้ส่วนหนึ่ง เพื่อเอาไว้เป็นหัวหน้าในสถานประกอบการ ผู้จัดการ และผู้นำในหน่วยราชการ ที่มีการศึกษาสูง ประสบความเร็จในการเรียนและการทำงานซึ่งมีความสมดุลกับแรงงานในความสำเร็จประการที่สอง ความสำเร็จที่สำคัญก็คือ การได้โอลิมปิกทางวิชาการ การแข่งขันหุ่นยนต์ชนะเลิศ การพับจรวดกระดาษฯลฯ ความสำเร็จประการที่สี่่ การจัดการศึกษานั้น สามารถถ่ายทอดประชาธิปไตยแบบไทย … Continue reading →

การจัดการศึกษาในยุคปัจจุบัน ภูมิปัญญาท้องถิ่นกับการศึกษาในปัจจุบัน โลกปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลง และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ในขณะเดียวกัน มีการเกิดขึ้นของเทคโนโลยีต่างๆ มากมายเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ ซึ่งผลที่ได้จากการนำนวัตกรรมใหม่ ๆ มาใช้นอกจากเกิดประโยชน์อันมากมายแล้วยังมีผลกระทบต่อการดำรงชีวิตของคนอย่างยิ่งทั้งในแง่สังคม เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม ความรุ่งเรืองของเทคโนโลยีต่าง ๆ ดำเนินไปพร้อมๆ กับความเสื่อมโทรมของสังคม ซึ่งเหล่านี้ทำให้คนเริ่มมีการกลับมาสู่ธรรมชาติ ท้องถิ่น และชุมชน ซึ่งเป็นรากฐานที่มั่นคงในการดำรงชีวิตของมนุษย์มาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน คนเป็นทรัพยากรที่สำคัญยิ่งในการพัฒนาในทุก ๆ ด้าน การส่งเสริมให้คนมีคุณภาพชีวิตที่ดี เหมาะสม พอเพียงกับสภาพสังคมและเศรษฐกิจในปัจจุบันจึงเป็นเรื่องที่สำคัญยิ่ง ชุมชน เป็น สังคมขนาดกลางที่เชื่อมโยงสังคมขนาดเล็ก คือบ้าน โรงเรียน กับสังคมใหญ่ คือประเทศชาติ และโลก ดังนั้นในการพัฒนาคนให้เป็นผู้ที่มีคุณภาพ สามารถดำรงชีวิต อยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุขนั้น ชุมชนหรือท้องถิ่นมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง การส่งเสริมให้ชุมชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการเรียนรู้ตามสภาพจริงที่เป็นอยู่ในสังคมนั้น ๆ … Continue reading →

ก่อนอื่นเราต้องตระหนักเสียก่อนว่าเด็กๆ ในประเทศไทยมีสิทธิตามอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก ซึ่งเป็นเครื่องมือด้านสิทธิมนุษยชนที่ได้รับการรับรองอย่างกว้างขวางที่สุดในประวัติศาสตร์ ภายใต้อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กนี้ รัฐบาลไทยมีหน้าที่ต้องทำเพื่อให้มั่นใจว่าเด็กทุกคนมีสิทธิที่จะมีชีวิตรอด ได้รับการพัฒนา คุ้มครอง ตลอดจนมีส่วนร่วมในเรื่องต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเด็กที่มีชาติพันธุ์ สัญชาติ หรือศาสนาใดก็ตาม สิทธิขั้นพื้นฐานที่ปรากฏในอนุสัญญาฯ ฉบับนี้ รวมถึงสิทธิที่จะได้รับการจดทะเบียนเกิด สิทธิที่จะได้รับการดูแลด้านสุขภาพและได้รับอาหารที่ถูกหลักโภชนาการอย่างเพียงพอ สิทธิที่จะได้รับการศึกษาอันมีคุณภาพและสิทธิที่จะได้รับการคุ้มครองจากความรุนแรงทุกรูปแบบ การถูกล่วงละเมิด การถูกทอดทิ้งและการหาประโยชน์จากเด็ก จากการที่ได้รับหน้าที่ทูตยูนิเซฟตั้งแต่ พ.ศ. 2539 ทำให้ผมมีความคุ้นเคยกับเรื่องสิทธิเด็กและการดำเนินงานด้านนี้ในประเทศไทยอยู่บ้าง ขณะที่ประเทศไทยอาจภูมิใจที่ประสบความสำเร็จในการผลักดันเรื่องสิทธิเด็กมากมาย แต่ผมต้องขอบอกว่าเรายังมีงานที่ต้องทำอีกมากประเทศไทยโชคดีที่มีการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างสูงติดต่อกันมา  นับสิบปี ซึ่งช่วยให้เด็กๆ และครอบครัวหลายล้านคนหลุดพ้นจากความยากจน ในขณะเดียวกัน  ก็นำพาเด็กๆ และครอบครัวอีกหลายล้านขึ้นมาเป็นประชาชน ในกลุ่มผู้มีรายได้ปานกลาง เวลานี้เรามีระบบประกันสุขภาพถ้วนหน้า ซึ่งเป็นที่อิจฉาของประเทศเพื่อนบ้าน และเด็กๆ ส่วนใหญ่ในประเทศก็ได้รับการศึกษาถึงชั้นประถมศึกษาเป็นอย่างน้อยและยังได้เรียนต่อชั้นมัธยมศึกษาอีกด้วย อย่างไรก็ตาม แม้เราจะมีความเจริญก้าวหน้าทางเศรษฐกิจเพียงใด แต่ประโยชน์ทั้งหลายไม่ได้ส่งผลไปยังทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน ยังมีเด็กอีกมากมายที่ยังถูกทิ้งไว้เบื้องหลัง ซึ่งจะเห็นได้อย่างชัดเจนเมื่อเรามองลึกลงไปกว่าข้อมูลระดับชาติ กล่าวคือมองลงไปจนถึงระดับภูมิภาคและจังหวัดบางจังหวัดรวมถึงกลุ่มประชากรบางกลุ่มตัวอย่างเช่นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยซึ่งมีประชากรเด็กเกือบหนึ่งในสี่ของประเทศนั้น ประชากรร้อยละสิบแปดดำเนินชีวิตอยู่ในระดับที่ต่ำกว่าเส้นความยากจน … Continue reading →

การศึกษาจัดอยู่ในประชาคมสังคมและวัฒนธรรม ซึ่งจะมีบทบาทสำคัญที่จะส่งเสริมให้ประชาคมด้านอื่นๆให้มีความเข้มแข็ง เนื่องจากการศึกษาเป็นรากฐานของการพัฒนาในทุกๆ ด้าน ดังนั้นควรมีการปรับตัวและการเตรียมความพร้อมในด้านต่างๆ ดังต่อไปนี้ การเตรียมความพร้อมของรัฐบาล คือ กระทรวงศึกษาธิการและกระทรวงที่เกี่ยวข้อง และหน่วยงานที่เกี่ยวกับสถาบันอุดมศึกษาควรมีนโยบายและแผนยุทธศาสตร์ในการรองรับการเตรียมความพร้อมของอุดมศึกษาไทยในการก้าวเข้าสู่ประชาคมอาเซียน สำหรับนโยบายที่รองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียนของรัฐบาลยังไม่มีความชัดเจนมากนักจึงเตรียมความพร้อมในการก้าวเข้าสู่ประชาคมอาเซียนแก่มหาวิทยาลัยในประเทศไทยอย่างเป็นสมบูรณ์ โดยการปรับตัวด้านการเตรียมความของอาจารย์ บุคลากร โดยอาจารย์ในมหาวิทยาลัยต่างๆ จะต้องพัฒนาศักยภาพของตนเองทางด้านการเรียนการสอน การวิจัย โดยเฉพาะภาษาอังกฤษที่เป็นตัวกลางในการสื่อสาร สำหรับมหาวิทยาลัยควรจะเน้นการศึกษาที่สามารถทำให้นักศึกษาสามารถนำมาใช้ในชีวิตประจำวันให้ได้มากที่สุดเพื่อเตรียมความพร้อมในการเข้าสู่อาเซียน ทั้งนี้ทางมหาวิทยาลัยควรให้ความสำคัญในด้านต่างๆเหล่านี้ ไม่ว่าจะเป็นด้านอาจารย์ หรือบุคลากร แล้วจะต้องคำนึงถึงคุณภาพการให้บริการด้วย การปรับตัวด้านการเตรียมความพร้อมของนักศึกษา คือ นักศึกษาจะต้องเรียนรู้ปรับตัวและเตรียมพร้อมรับมือกับสถานการณ์ในอนาคตซึ่งนักศึกษาจะต้องมีความสนใจและตระหนักถึงผลที่เกิดขึ้นจากการรวมตัวของประเทศต่างๆ สู่ประชาคมอาเซียนซึ่งเป็นสังคมยุคใหม่ จึงจำเป็นต้องปรับทั้งกระบวนการเรียนรู้ ปรับทัศนคติที่จะต้องตระหนักถึงความเป็นชาติ การปรับกระบวนทัศน์การเรียนรู้ยุคใหม่ควรเป็นไปอย่างมีเป้าหมาย การสร้างความสามารถในการทำงานร่วมกับผู้อื่นที่ต่างวัฒนธรรมได้และเรียนรู้ประเทศเพื่อนบ้านทั้งในด้านประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมเพื่อให้เกิดความเข้าใจอันดีซึ่งเป็นการสร้างโอกาสในการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ ต้องเพิ่มทักษะทางด้านภาษาอังกฤษให้มากขึ้นให้สามารถสื่อสารได้เป็นอย่างดี ซึ่งจะเห็นได้ว่าการพัฒนาคุณภาพของการอุดมศึกษาที่สำคัญ สถาบันอุดมศึกษาจำเป็นต้องตระหนึกถึงในเรื่องนี้ เพื่อเสริมสร้างจุดแข็งและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ใหม่ๆซึ่งกันและกันโดยสถาบันการศึกษาจะต้องมุ่งเน้นด้านภาษาเพื่อใช้ในการสื่อสารให้มากขึ้นเพื่อจะได้รับมือกับการเข้าสู่อาเซียนได้